Goed zo! … of toch niet zo goed?

Je kent ze wel, die automatische piloot-complimenten. Een kind tekent een blauwe koe met drie poten en zonder pardon roep je: “Goed zo!”

Waarom eigenlijk? Geen idee. Het floepte eruit. Zoals altijd.

En eerlijk is eerlijk: we doen het allemaal. “Goed zo” is de snelle juf- of oudertaal. Handig voor als je net met één been in de wasmand hangt en tegelijkertijd probeert te voorkomen dat peuter nummer twee de goudvis voert met chocopasta.

Maar laten we even serieus zijn (maar niet té serieus, beloofd): dat “goed zo” is eigenlijk een inhoudsloos compliment. Het is een soort verbale high five zonder context. En het vervelende is: hoe vaker een kind die ‘lege’ goedkeuring krijgt, hoe meer het gaat denken dat z’n waarde afhangt van perfect presteren of van het pleasen van jou als ouder of medewerker. En voilà: daar is ‘ie… het zaadje van perfectionisme is geplant.

Want wat betekent “goed zo” eigenlijk? Goed omdat het af is? Goed omdat jij het mooi vindt? Goed omdat het kind precies deed wat jij in je hoofd had? Tja, dat weet je kind ook niet meer.

Wat kun je dan wél zeggen?

Laten we even schakelen naar complimenten 2.0. Complimenten die kinderen echt iets leren. Die hen laten zien dat hun inzet, creativiteit of doorzettingsvermogen gezien wordt. Denk aan:

  • “Wat heb je hard gewerkt aan die puzzel, ook toen het lastig werd!”
  • “Ik zie dat je goed hebt nagedacht over waar je de blokken neerzet. En de toren blijft gewoon staan!”
  • “Je bleef proberen, ook toen het niet meteen lukte. Knap gedaan!”

Het mooie is: zulke complimenten helpen kinderen om een groeimindset te ontwikkelen. Ze leren dat falen erbij hoort, dat proberen belangrijker is dan presteren, en dat succes niet zit in “het perfecte resultaat”, maar in wat je onderweg leert.

Maar eh… mag ik dan nóóit meer “goed zo” zeggen?

Tuurlijk wel. Soms glipt ‘ie er gewoon uit. Dat is het leven. Het gaat erom dat je je er bewust van wordt en leert variëren. Geef eens een compliment dat laat zien dat je echt kijkt. Dat je kind niet alleen z’n kunstwerk op waarde schat, maar ook voelt: “Wow, mijn ouder/medewerker ziet echt wat ik doe.”

En hé, als je een keer “goed zo” roept terwijl je tegelijk een baby uit een wasmand trekt en een kop drinken over je sok krijgt… vergeef het jezelf. Want ook jij verdient een compliment op het proces. Dus bij deze:

“Goed geprobeerd! Je bleef rustig terwijl je sok doordrenkt was en een baby de net opgevouwen was door de ruimte gooide. Klasse!”